PTSS? Wat?

Patrice Nieuwenhuijs

In eerste instantie kwam ik bij Patrice Nieuwenhuijs voor haar deskundigheid. In een indrukwekkend verhaal bleek dat zij niet alleen geleerd therapeute is, maar dat zij ook ervaringsdeskundige is op het gebied van PTSS. Over op de orde van de dag. Wat is PTSS? Hoe komt het? Wat moet je doen als je het hebt en hoe gaat het weer weg?

John is een politieman van 38 jaar oud. Op een maandagochtend wordt hij wakker, weliswaar met een maandagochtendhumeur, maar vol goede moed stapt hij uit bed, doet zijn routines en stapt de auto in naar zijn werk. Hij rijdt de A10 op: file. What else is new?

Stapvoets beweegt zijn stalen ros over de weg. Dan ziet hij de oorzaak van de file: Een vrachtwagen ligt ondersteboven in de vangrail met daaronder niet meer dan een stuk schroot van wat een personenauto hoort te zijn. De file lost op en John rijdt door. Maar dan gebeurt er iets wat hij nog nooit ervaren heeft. Zijn hart begint als een razende te kloppen, het zweet staat in zijn handpalmen en wordt duizelig. Hij krijgt het gevoel dat hij zo snel mogelijk de auto uit moet. Zijn voet duwt zo hard mogelijk op het gaspedaal. Gelukkig zonder ongelukken te maken komt hij aan op zijn werk.

Na wat frisse lucht, een sigaret en een glas water is de schrik ervan af en gaat hij aan de slag. Enkele dagen later gebeurt hem precies hetzelfde in de auto alleen zonder dat hij een ongeluk ziet. Hij snapt er niks van en besluit naar de huisarts te gaan. Die vermoedt stress en verwijst hem door naar een psycholoog.

Na het gesprek is het de psycholoog volstrekt duidelijk. John heeft een trauma. Voor zijn werk moest hij –ongeveer een jaar voor zijn eerste paniekaanval in de auto- uitrukken voor een ongeluk op de A10. Het leek wel oorlog. Een personenauto lag totaal verpletterd onder een vrachtwagen. Alle inzittenden waren op slag dood. Maar John is politieagent. Dat hoort erbij. Toch?

John zijn verhaal is schrijnend, maar gelukkig is het niet waargebeurd. John bestaat ook helemaal niet. Maar zo’n soort verhaal hebben duizenden mensen wel moeten vertellen op het kerstdiner met de familie.

Posttraumatische stress-stoornis? Wat?

Patrice Nieuwenhuijs is psychotherapeute in Amsterdam. Zij behandelt patiënten met een trauma. ”Een trauma is een ervaring die je niet verwerkt hebt en die zich in je hoofd en lijf heeft vastgezet middels gedachten en beelden. Deze komen er later uit omdat ze worden getriggerd door de buitenwereld. En als zo’n trauma wordt getriggerd en je weet niet hoe je ermee om moet gaan krijg je angstgevoelens en paniekaanvallen en dan gaat er een repeterend patroon lopen met elke keer dezelfde paniekgedachten.”

Als de verschijnselen die bij zo’n trauma horen zoals paniek, angst, duizeligheid, hoofdpijn, hartkloppingen en hyperventilatie je dagelijks leven gaan verstoren dan heb je een posttraumatische stress-stoornis (PTSS).

Daar moet je zo snel mogelijk vanaf natuurlijk. Maar hoe doe je dat?

Fuck ik heb PTSS. En nu?

Als je PTSS hebt wil je er vanaf. Dat kan op verschillende manieren. Er zijn medicijnen, cognitieve gedragstherapie en EMDR. Medicijnen (paroxetine) spreken voor zich. Die neem je in bepaalde hoeveelheden in een bepaalde periode en de verschijnselen zouden dan als het goed is moeten afnemen.

Cognitieve gedragstherapie is een therapie waar je door praatsessies, oefeningen doen en huiswerk je emoties in combinatie met je gedrag probeert te veranderen in een positieve manier van leven. Snap je het nog? Simpelweg gezegd is het positiever worden.

De meest opvallende manier van behandelen is EMDR. De patiënt moet diep in  gedachten teruggaan naar het moment van de traumatische gebeurtenis. Dan geef hij het gevoel wat hij erbij heeft een cijfer. De therapeut of psycholoog gaat dan, een paar seconden, dichtbij het gezicht van de patiënt bewegingen maken met zijn of haar vingers. Als dat klaar is moet je zeggen wat je voelt. Dit kan een lichamelijk gevoel zijn, maar ook een emotie. Daarna gaat de patiënt weer terug naar de traumatische ervaring en geeft weer een cijfer. Dit wordt herhaald totdat het cijfer teruggebracht is tot een zo laag mogelijk niveau.

Hoe werkt dat EMDR dan in godsnaam?

”Dat weten ze eigenlijk nog niet precies. Wetenschappers hebben bewezen dát het werkt, maar hoe het werkt nog niet. Ze weten wel dat door de bewegingen met de vingers er een soort short-cut gecreëerd wordt in je hersenen naar de traumatische ervaring zodat de patiënt niet meer die omweg hoeft te nemen en weet dat de klachten bij het trauma horen.” Patrice Nieuwenhuijs geeft zelf ook EMDR-sessies. Maar patiënten zijn vaak wel achterdochtig als ze horen wat voor soort behandeling ze kunnen verwachten. ‘Ik vraag aan mijn patiënten altijd feedback als ze uitbehandeld zijn. Laatst kreeg ik een mailtje van een ex-patiënt.”

Enigszins sceptisch kwam ik bij u binnen als rationalist. Wat moet je toch met gevoel als je het allemaal kunt bedenken. Je hebt mij de andere kant laten en zien en mijn gevoel en ratio aan elkaar kunnen koppelen op een fijne manier. Ik zag op tegen het zweverige en dat had je door. Je hebt me er doorheen geloodst op een slimme en fijne manier. Niet alleen begrijp ik nu meer van mijzelf maar ook hoe anderen mijn gedrag ervaren.

”Deze patiënt was sceptisch over de manier van behandelen en over de spirituele sfeer die er omheen hangt. Na de sessies was dit gevoel weg. En zo lopen de meeste patiënten hier weg.”

Voor nu houdt dit artikel ermee op. Maar heb je meer vragen over EMDR en/of PTSS? Volg mijn blog!

Bronnen:

Patrice Nieuwenhuijs, www.therapie-amsterdam.net, 06-51146488

http://www.pdcentrum.nl/info/over_ptss.htm

http://www.amcpsychiatrie-angst.nl/behandeling_behandelvormen_cognitieve_gedragstherapie_cgt.htm

http://www.amcpsychiatrie-angst.nl/behandeling_behandelvormen_emdr.htm

http://www.amcpsychiatrie-angst.nl/behandeling_behandelvormen_ptss_behandeling.htm

Advertisements

Explosiviteit kent geen tijd

loopgraven

 ‘Wat weet je over het posttraumatische stresssyndroom?

– ‘Over wat?’

 ‘Weet je wat een posttraumatische stress-stoornis is?’

– ‘Ja, dat is toch die ziekte die soldaten hebben als ze terugkomen uit Irak?’

Ik vroeg het aan tien willekeurige mensen op straat. En ik kreeg niet meer verschillende antwoorden dan deze twee. Acht mensen keken alsof ze water zagen branden, twee mensen wisten het te linken aan soldaten die terugkeren uit oorlogsgebied.

Die twee mensen hadden gelijk, een korte geschiedenisles voor de andere acht

Veel soldaten keren huiswaarts met een zogenaamde shellshock. De term shellshock dook op in het begin van de Eerste Wereldoorlog. Na de zware gevechten in de loopgraven keerden veel soldaten terug met ‘waanzinnigheidsverschijnselen’. Deze waanzin werd verklaard door de trillingen van granaten die te dichtbij ontploften. Omdat zij aan hun uiterlijk niks mankeerden werden ze soms gewoon teruggestuurd om verder te vechten in de loopgraven.

Soldaten in een loopgraaf in WO I

Soldaten in een loopgraaf in WO I

De Britse legerarts Charles S. Meyers kwam in 1915 voor het eerst met de term shellshock. Dit weerhield de Britse krijgsraad er niet van om soldaten, die niet terug konden naar het front door hun shellshock, te executeren wegens lafheid en desertie.

Later in dat jaar kwam het Britse leger met de regel dat de militairen wel eerst onderzocht moesten worden voor dat ze de kogel zouden krijgen.

Vanaf 1916 werden er in Londen behandelmethoden vastgesteld voor soldaten met shellshock. Aan het einde van de oorlog werd de laatste militair geëxecuteerd wegens landverraad. Na de Eerste Wereldoorlog kwam het onderzoek op gang en door de vele oorlogen die erna zijn uitgevochten kwamen wetenschappers er steeds meer over te weten. Na de Vietnamoorlog kreeg shellshock een nieuwe, meer wetenschappelijke naam: posttraumatisch stresssyndroom of posttraumatische stress-stoornis (PTSS).

Wat deze twee mensen alleen niet wisten:

  • PTSS komt niet alleen bij militairen voor. Het kan bij iedereen voorkomen: man-transgender-vrouw, jong-volwassen-oud, dun-mollig-dik, bakker-advocaat-psycholoog.
  • PTSS kan door de meest willekeurige dingen komen. Van vallen met de fiets tot je ernstig verslikken in een salmiakbal.

Wat deze twee mensen allemaal verder nog niet wisten, vertel ik met mijn volgende blogposts.

Bronnen:

http://www.firstworldwar.com/atoz/shellshock.htm

http://nl.wikipedia.org/wiki/Shellshock