”Ik klus eigenlijk al veertig jaar aan mezelf”

Schermafbeelding 2013-10-13 om 22.54.04 

Een bijzonder verhaal. Patrice Nieuwenhuijs, 64 jaar oud, psychotherapeute in Amsterdam. Behandeld patiënten met PTSS. Maar Patrice zit in dit verhaal tegenover de therapeute. Boordevol ervaring en expertise. Patrice vertelt over haar eigen ervaring met trauma’s.

In mijn zoektocht naar deskundigheid over PTSS stuitte ik op Patrice. Zij is immers psychotherapeute. Die deskundigheid was er uiteraard, maar wat ik alleen niet wist, is dat Patrice boordevol kleine en grote trauma’s zit en heeft gezeten.

”Vanuit mijn jeugd zijn er veel kleine trauma’s blijven hangen. Bijvoorbeeld onzekerheid. Ik heb altijd het idee gehad dat ik, als kind al, veel volwassen dingen snel doorhad. Ik kon deze alleen niet valideren om dat ik daar veel te jong voor was. Dit maakte me erg onzeker. Een voorbeeld is dat ik uit een gezin met acht kinderen kom en toen ik twaalf was ging ik naar mijn moeder en zei: Mam ik wil nu de echte aandacht. Mijn moeder zei dat iedereen evenveel aandacht kreeg en dat ze van iedereen evenveel hield. Ik had door dat dat niet zo was maar ik kon er niks mee.”

‘‘Ik kan mezelf gelukkig therapeut noemen’’

Het bleef niet bij die onzekerheid. Ze had de ambitie om psycholoog te worden. Toen ze achttien was overleed haar vader en veranderde haar leven drastisch. ”Hij overleed en er waren gewoon geen mogelijkheden meer. Toen wilde ik naar de Sociale Academie, alleen dat was een no go, want dan zou ik in het verkeerde milieu terechtkomen.”

Patrice was pas 24 jaar oud toen haar eerste kind, een zoon, overleed en er volgde ook nog een echtscheiding. Ze wilde, om er nog iets van te maken, pedagogiek studeren en dat deed ze ook. Door haar persoonlijke verliezen en omdat ze nog een klein meisje te verzorgen had maakte ze dit niet af.

Ze besloot toen om het over een totaal andere boeg te gooien. ”Ik ben de weg in gegaan van meditatie en zelfonderzoek in een strenge Indiase school. Daarnaast heb ik nog veel opleidingen gedaan en nu kan ik mezelf gelukkig therapeut noemen”

Erg veel dood meegemaakt

Haar vader en haar twee kinderen raakte ze dus kwijt. Daardoor zat Patrice vaak aan de andere kant van de therapie. ”Ik heb erg veel dood meegemaakt. Maar de dood gaat niet over de overledene. De dood gaat over jezelf, over diegene die achterblijven en over de manier waarop je dat verwerkt. Sluit je je af of geef je jezelf over aan je emoties. Dat was erg lastig en ik heb daarvoor lang in therapie gezeten.”

Al deze nare ervaring van vroeg in haar jeugd tot nu hebben een grote impact gemaakt en gun je je ergste vijanden natuurlijk niet toe. Maar Patrice is op een bepaalde manier ook dankbaar dat zij door al deze doemscenario’s de persoon geworden is die ze nu is. ”Als mensen voor het eerst hier binnenlopen zit er altijd wel wat scepsis in. Ze denken vaak: er is maar één iemand die in mijn hoofd kan kijken en dat ben ik zelf.  Zij hebben daar ook gelijk in, maar ik denk wel dat ik deze mensen beter kan helpen dan anderen omdat ik meer met ze mee kan voelen. De trauma’s zijn altijd anders maar het principe van elke PTSS-patiënt is hetzelfde. Linksom of rechtsom zitten we toch allemaal hetzelfde in elkaar.”

Ondanks dat het al bijna vijftien jaar geleden is dat haar dochter Marije (23) doodging zit het nog steeds niet helemaal lekker vanbinnen bij Patrice. Sinds enkele weken is ze weer begonnen met therapie. ”Ik kreeg een hoge bloeddruk en ik dacht bij mezelf meteen: er is nog iets wat met die periode te maken heeft wat ik niet weet. Ik wilde weten wat het was dus ik ging naar de huisarts en ik ben weer in therapie gegaan. Op deze manier klus ik eigenlijk al veertig jaar aan mezelf.”

Explosiviteit kent geen tijd

loopgraven

 ‘Wat weet je over het posttraumatische stresssyndroom?

– ‘Over wat?’

 ‘Weet je wat een posttraumatische stress-stoornis is?’

– ‘Ja, dat is toch die ziekte die soldaten hebben als ze terugkomen uit Irak?’

Ik vroeg het aan tien willekeurige mensen op straat. En ik kreeg niet meer verschillende antwoorden dan deze twee. Acht mensen keken alsof ze water zagen branden, twee mensen wisten het te linken aan soldaten die terugkeren uit oorlogsgebied.

Die twee mensen hadden gelijk, een korte geschiedenisles voor de andere acht

Veel soldaten keren huiswaarts met een zogenaamde shellshock. De term shellshock dook op in het begin van de Eerste Wereldoorlog. Na de zware gevechten in de loopgraven keerden veel soldaten terug met ‘waanzinnigheidsverschijnselen’. Deze waanzin werd verklaard door de trillingen van granaten die te dichtbij ontploften. Omdat zij aan hun uiterlijk niks mankeerden werden ze soms gewoon teruggestuurd om verder te vechten in de loopgraven.

Soldaten in een loopgraaf in WO I

Soldaten in een loopgraaf in WO I

De Britse legerarts Charles S. Meyers kwam in 1915 voor het eerst met de term shellshock. Dit weerhield de Britse krijgsraad er niet van om soldaten, die niet terug konden naar het front door hun shellshock, te executeren wegens lafheid en desertie.

Later in dat jaar kwam het Britse leger met de regel dat de militairen wel eerst onderzocht moesten worden voor dat ze de kogel zouden krijgen.

Vanaf 1916 werden er in Londen behandelmethoden vastgesteld voor soldaten met shellshock. Aan het einde van de oorlog werd de laatste militair geëxecuteerd wegens landverraad. Na de Eerste Wereldoorlog kwam het onderzoek op gang en door de vele oorlogen die erna zijn uitgevochten kwamen wetenschappers er steeds meer over te weten. Na de Vietnamoorlog kreeg shellshock een nieuwe, meer wetenschappelijke naam: posttraumatisch stresssyndroom of posttraumatische stress-stoornis (PTSS).

Wat deze twee mensen alleen niet wisten:

  • PTSS komt niet alleen bij militairen voor. Het kan bij iedereen voorkomen: man-transgender-vrouw, jong-volwassen-oud, dun-mollig-dik, bakker-advocaat-psycholoog.
  • PTSS kan door de meest willekeurige dingen komen. Van vallen met de fiets tot je ernstig verslikken in een salmiakbal.

Wat deze twee mensen allemaal verder nog niet wisten, vertel ik met mijn volgende blogposts.

Bronnen:

http://www.firstworldwar.com/atoz/shellshock.htm

http://nl.wikipedia.org/wiki/Shellshock